گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )

81

سفر در ايران ( فارسى )

عبرتى براى بينندگان باشد . هر دالانى دو ريش‌سفيد ويژه دارد كه داروغه‌ها منحصرا با آنها سروكار دارند . كليه‌ى حرفه‌ها و هرنوع كسب و كار مشمول ماليات نقدى است كه به حساب شاهزاده يا بيگلربيگى توسط داروغه‌ها از ريش‌سفيدها وصول مىگردد . ريش‌سفيدها معمولا از بين سابقه‌دارترين و امين‌ترين افراد انتخاب مىشوند . آنها بايد حساب مبالغى را كه كسبه‌ى تحت اداره‌شان مىپردازند ، نگاه دارند و اشخاصى هم كه ادعاهايى دارند از طريق همين ريش‌سفيدها مىتوانند به دستگاه حكومتى و حتى به شخص شاهزاده دسترسى پيدا كنند . البته اين در صورتى است كه موضوع دعاوى از نظر اهميت ايجاب نمايد كه به نظر حاكم يا شاهزاده رسانده شود . تعيين نرخ مواد خوراكى و همه‌ى اوزان قسمتى از وظايف بىشمار داروغه‌ها است كه نسبت به اجراى مقررات آن خيلى سختگير هستند و از اين حيث در مقام مقايسه با كشور فرانسه بىنهايت برترى دارند ، زيرا بدبختانه درباره‌ى اين قسمت از وظايف پليس غالبا در اروپا سهل‌انگارى مىشود . با اين‌كه كليه‌ى ما يحتاج زندگى نرخ‌بندى شده است ، ولى نرخ‌گذارى واقعى در مورد نان ، گوشت و نمك است و چنان‌چه فروشنده‌اى جرات اين را داشته باشد كه نسبت به اين سه جنس از قيمت تعيين‌شده تجاوز كند و يا اين‌كه با وزنه‌هاى تقلبى هراندازه هم كه ناچيز باشد و يا با ترازوهاى ناميزان فروش كند بدون معطلى سر خود را بر باد مىدهد . دماغ يك نانواى اروميه‌اى را در حضور من بريدند زيرا كه وزنه‌هايش مختصرى دستخوردگى داشت . هنگام اجراى مجازات داروغه به او تذكر داد كه به علت شفاعت من بوده كه به اين مفتى از خطر مرگ نجات يافته است . اين نوع خشونتها در اين كشور كه همه‌چيز حتى هيزم و ميوه را وزنى مىفروشند بسيار لازم و مفيد است . بازار محلى است كه بازرگانان غيرمحلى و بيكاره‌ها صبحها در آن‌جا گردهم مىآيند و چون اشعه‌ى آفتاب درون آن نمىتابد هنگام تابستان خنك و در فصل زمستان تا اندازه‌اى